Mecz

Oto porady związane z samym meczem. Na początek kilka porad, które zna chyba każdy, mówi o nich każdy trener i przez to mogą wydawać się błahe, ale są bardzo ważne.

Porady ogólne

Piłka jest zawsze szybsza od przeciwnika. Gra podaniem jest lepsza niż ciągłe wdawanie się w indywidualne pojedynki. Piłka nożna to gra zespołowa i o sile zespołu decydują wszyscy zawodnicy danego zespołu. O tym, że dobrze scalony zespół może pokonać nawet teoretycznie silniejszego przeciwnika, świadczyć może przykład z Euro 2004, gdy triumfowali niedoceniani Grecy. Zespołowość to podstawa dobrej drużyny. Oczywiście umiejętność dryblingu jest również wysoko ceniona i o niej też należy pamiętać.

Większość trenerów wyżej ceni zawodnika, który w odpowiednim momencie umie znaleźć partnera, niż tego, który sam ryzykuje. Wyobraź sobie taką sytuację: jesteś naprzeciwko bramkarza i możesz strzelać, jednak obok jest lepiej ustawiony partner. Jeśli strzelisz i padnie bramka, to zostaniesz bohaterem. Jeśli jednak gola nie będzie, to zostaniesz antybohaterem - mogłeś przecież podać do kolegi. Gdybyś to zrobił, a on by nie strzelił, to nikt by nie miał do Ciebie pretensji. Gdyby strzelił, to w oczach niektórych on byłby bohaterem, jednak dobry trener i znawca zauważy Twoją dobrą decyzję i w jego mniemaniu to Ty zasłużysz na pochwałę.

Krycie

Podczas krycia stoimy zaraz za krytym rywalem bądź obok niego. Powinieneś być ustawiony tak, aby móc obserwować to, gdzie znajduje się piłka oraz jednocześnie widzieć, jak zachowuje się, porusza gracz, którego kryjesz. Musisz zauważyć, jakiego typu zawodnikiem jest przeciwnik, którego kryjesz i jak gra drużyna przeciwna. Jeśli rywal jest bardzo szybki i większość piłek zagrywana jest do niego na dobieg (czyli daleka piłka za linię waszej obrony czy pomocy), to musisz poruszać się w ten sposób, aby móc w odpowiednim momencie szybko zareagować i nie pozwolić uciec krytemu przez Ciebie zawodnikowi. Jeśli natomiast przeciwnicy zagrywają do niego piłkę "na nogę", to powinieneś stać blisko rywala, aby go w odpowiedniej chwili wyprzedzić.

Podstawą dobrego krycia jest wyprzedzanie. Musisz obserwować zawodnika drużyny przeciwnej prowadzącego piłkę i gdy zauważysz, że zagrywa on piłkę do rywala, którego kryjesz Ty, musisz go wyprzedzić i przeciąć to podanie. Jeśli jest to niemożliwe, nie możesz pozwolić, aby przyjmujący gracz odwrócił się z piłką w stronę bramki. Czyli jeśli już przyjmie piłkę, to musisz pozbawić go jej w momencie, gdy będzie się obracał w kierunku bramki. Jeśli i to się nie uda, musisz go "odprowadzić". W przypadku bocznych sektorów boiska, poruszasz się wzdłuż linii obok niego, nie pozwalając mu na zejście "do środka". "Odprowadzasz" go do samej linii, starając się w międzyczasie przerwać jego akcje, bądź na końcu przecinasz dośrodkowanie. Nie możesz pozwolić, aby przedarł się do środka, w kierunku bramki! W przypadku zawodników grających w środku pomocy czy obrony jeszcze ważniejsze jest wyprzedzanie, gdyż jeśli zawodnik przyjmie piłkę i się z nią obróci, to ma bardzo duże pole manewru i ciężko go powstrzymać. Pamiętaj też, że wyprzedzanie niesie za sobą pewne ryzyko, gdyż złe jego wykonanie spowoduje, iż rywal przyjmie piłkę i łatwo Cię zgubi.

Strzały
Technika strzału

Technika strzału powinna być omówiona dokładnie przez trenera na zajęciach (jeśli uczęszczasz do klubu piłkarskiego). Trenuje się oczywiście strzały prostym podbiciem, choć i inne strzały sytuacyjne są też często stosowane podczas meczu. Dobry zawodnik umie strzelić precyzyjnie technicznie wewnętrzną częścią stopy, np. podczas lobowania bramkarza, czy w sytuacji "sam na sam".

Nie można zapominać o strzałach sytuacyjnych, czyli wtedy, gdy nie można oddać silnego strzału prostym podbiciem albo mierzonego strzału wewnętrzną częścią stopy. Do takich uderzeń można zaliczyć:

  • strzał "z czuba" (czyli czubkiem palców)
  • strzał piętą
  • strzał kolanem

Uderzenie "z czuba" jest przydatne ze względu na to, iż jest szybkie (bramkarz i obrońca dopiero w ostatniej chwili mogą zauważyć strzał) oraz w miarę silne. Warto stosować ten rodzaj strzału np. w tłoku podczas rzutu rożnego, gdy nie ma czasu na zrobienie dużego zamachu nogą. Pamiętać trzeba jednak, że strzelanie "z czuba" nie jest zbyt precyzyjne, toteż należy je stosować tylko w uzasadnionych przypadkach (można czasem poćwiczyć ten strzał na treningu, nawet, gdy sytuacja nie wymaga strzelania "z czuba", by później, na meczu, umieć w odpowiednim momencie zastosować tę technikę).

Strzał piętą jest w miarę trudny, ale i niezmiernie efektowny. Odradzam jednak stosowania go tylko dlatego, żeby gol wyglądał ładnie (no, można zrobić wyjątek, jeśli w meczu prowadzimy już wysoko :)). Piętka powinna być stosowana tylko w odpowiedniej sytuacji, w której nie można wykonać normalnego strzału.

Siła strzału

Silny strzał oddajemy, uderzając piłkę prostym podbiciem. Strzelając, ciągniemy nogę uderzającą piłkę do przodu, aby po strzale szła ona do przodu w górę. Pamiętaj też, że im szybszy rozbieg, tym szybszy, mocniejszy strzał. Szybkość plus siła nogi to najważniejsze elementy.

Jeśli mimo stosowania się do tych rad, siła Twojego strzału nadal jest mała, to musisz się z kimś skonsultować w tej sprawie (być może nadal popełniasz jakieś błędy). Jeśli trenujesz w klubie, to powinieneś spytać trenera, czy coś robisz nie tak. Jeśli nie trenujesz w klubie, to możesz zapytać znajomego, który trenuje.

Pamiętaj jednak, że siła strzału zależy także od tego, w jakim wieku jesteś. Jeśli jesteś młodszy, to może Ci się wydawać, że rówieśnicy mają silniejszy strzał, jednak za jakiś czas możesz ich dogonić, a nawet przegonić. Starsi zawodnicy ze słabym strzałem muszą wzmocnić siłę mięśni nóg, np. przez pójście na siłownię. Odpowiednie ćwiczenia można znaleźć w Internecie, a można też spytać o nie trenera lub instruktora na siłowni.

Strzał głową

Aby dobrze uderzać piłkę głową należy ją "czuć". Trzeba więc umieć dobrze żonglować piłką przy pomocy głowy. Przy żonglerce jak i strzale należy mieć zaciśnięte żeby, nie wolno tuż przed strzałem zamykać oczu! Przy strzale z wyskoku, czy główkowaniu w środku pola, należy opanować charakterystyczny ruch tułowia. W wyskoku należy dynamicznie odchylić tułów w tył, po czym równie szybko przechylić tułów w przód, uderzając piłkę. Im szybszy ruch, tym szybszy strzał. By wykonać ten ruch poprawnie technicznie, należy pomagać sobie rękami. Ręce trzymamy w górze, wykonujemy nimi ruchy, jak gdybyśmy trzymali się czegoś mocno - przy ruchu tułowia w tył prostujemy ręce, przy powrocie zginamy je, jakbyśmy się nimi przyciągali. Oczywiście należy wyważyć siłę strzału i celność. Jeśli ruch tułowiem wykonamy zbyt mocno, to ucierpi na tym celność strzału głową. Przy dłuższym rozbiegu należy wybijać się z jednej nogi, przy wyskoku z miejsca - z dwóch.

Gra faul

Nie polecam gry faul typu ciągnięcie za koszulkę w trakcie starć z przeciwnikiem czy kopanie po nogach rywala, gdy sędzia nie patrzy. Odradzam również wdawanie się w pyskówki z sędzią - żólte kartki zarobione w ten sposób to zwykła głupota. Czasem jednak sfaulowanie przeciwnika jest uzasadnione i ma nawet swoją fachową nazwę - faul taktyczny. Ma to miejsce np. w przypadku, gdy zawodnik drużyny przeciwnej przejmie piłkę i jego akcja będzie mogła poważnie zagrozić waszej bramce. W tym momencie piłkarze są uczeni, że należy taką akcję przerwać, nawet faulem. Zwykle konsekwencją takiego zagrania jest żółta kartka (bądź u młodszych graczy kara minutowa), dlatego mając już na koncie żółtą kartkę, być może lepiej nie faulować w ten sposób, aby nie narazić się na kartkę czerwoną. Faul taktyczny może być niezgodny z zasadami fair play, ale zagrania takie są stosowane powszechnie.

W przypadku, gdy ty jesteś przy piłce, sam powinieneś umieć wykorzystać faul przeciwnika. Kiedy znajdujesz się w okolicach pola karnego przeciwnika i czujesz ciągnięcie za koszulkę czy nawet lekkie podcięcie - przewróć się. Nie staraj się za wszelką cenę utrzymać na nogach, gdyż to tylko wybije Cię z rytmu i po chwili broniący zawodnik odbierze Ci piłkę. O wiele pożyteczniejszy będzie dla Twojej drużyny rzut wolny. Oczywiście musisz wyczuć, jak ocenia sędzia. Jeśli przymyka oko na twardą grę, to możesz grać ostrzej, jeśli jest typowym "aptekarzem", czyli gwiżdże wszystko, to musisz to wykorzystać, dając się sfaulować rywalowi.

Rzuty wolne
Dośrodkowanie

Można przyjąć, że istnieją dwa rodzaje dośrodkowań (z rzutów wolych czy rożnych):

  • dochodzące do bramki (piłce nadana jest taka rotacja, że wkręca się ona do bramki)
  • odchodzące do bramki (piłce nadana jest taka rotacja, że oddala się ona do bramki)

W pierwszym przypadku plusem jest to, że wystarczy czasem tylko lekko trącić piłkę, przedłużając jej lot i ta ląduje w siatce. Problem może stanowić to, że np. z prawej strony boiska piłkę dokręcać musi zawodnik lewonożny, a więc zwykle lewy pomocnik - musi dojść do chwilowej rotacji w składzie.

W drugim przypadku plusem jest to, że po uderzeniu piłka leci bardzo szybko, więc bramkarz ma niewielkie szanse na reakcję. Nie trzeba również dokonywać rotacji w składzie. Mimo to obecnie częściej stosuje się pierwszy wariant dośrodkowania.

Krycie

Podczas rzutów wolnych, w tym rożnych, można zastosować krycie strefowe albo indywidualne. Zwykle stosuje się ten drugi wariant. W tym przypadku jako zawodnik kryjący należy ustawić się tyłem/bokiem do bramki, w taki sposób, aby widzieć, jak porusza się kryty przez nas zawodnik oraz jak leci piłka. Nie można pozwolić na to, aby zawodnik, którego kryjemy, uderzył na bramkę. Jednocześnie nie wolno skupiać się tylko i wyłącznie na swoim graczu. Jeśli piłka spadnie blisko nas i inny zawodnik strzeli gola, to nie możemy się tłumaczyć tym, że kryliśmy kogoś innego. Jeśli mogliśmy powstrzymać tego innego gracza, to wina za stratę gola spoczywa także na nas.

Strzały

Można wyróżnić dwa rodzaje strzałów z rzutów wolnych:

  • strzał prostym podbiciem, silny i szybki (tak uderza np. Steven Gerrard)
  • strzał wewnętzną częścią (rzadziej zewnętrzną) prostego podbicia, z rotacją (tak uderza np. David Beckham)

Sposób, w jaki uderza się z rzutu wolnego, zależy od indywidualnych cech zawodnika. Jeden gracz w lepszym stopniu opanuje silny strzał, a drugi rotacyjny. Oczywiście strzał rotacyjny również musi być mocny. To, jakiego rodzaju strzał na bramkę powinien być wykonywany, zależy od miejsca, z którego bity jest rzut wolny. Z okolic pola karnego można wykonywać strzał mierzony, w tym wypadku nie musi on być tak silny, ważna jest celność. Z dalszej odległości strzał powinien być mocny, aby bramkarz nie zdążył odpowiednio zareagować.

Czasem można zastosować pewne niekonwencjonalne rozwiązania rzutu wolnego. Np. jeśli strzał nie jest wykonywany na sygnał sędziego, można uderzać w momencie, kiedy bramkarz znajduje się przy jednym ze słupków i ustawia mur. Z kolei kiedy to przeciwnik egzekwuje rzut wolny w okolicy pola karnego, ktoś z naszej drużyny powinien szybko stanąć przy piłce, aby to rywal nie uderzył na bramkę, nie czekając na gwizdek.

Można także szybko rozegrać piłkę albo przerzucić ją nad murem, po czym nasz napastnik znajdzie się sam na sam z bramkarzem. Można także spróbować uderzyć pomiędzy zawodnikami tworzącymi mur albo pod nimi, jeśli zdecydują się oni na wyskok w górę.

Aby dobrze wykonywać rzuty wolne, należy ćwiczyć ten element gry bardzo często. Polecam zwłaszcza ćwiczenia po treningu, jeśli macie taką możliwość.

↑↑↑ Piłkarskie Sztuczki © 2004-2017: Koalar Valid HTML
          4.01 Strict